Monika Marin Profil Facebook
Kroniki Saltamontes Newsletter
 Blog o książkach, podróżach, filozofowaniu i burzach mózgów
Strona autorki powieści przygodowych dla młodzieży Kroniki Saltamontes

Dla nauczycieli

Kroniki Saltamontes

Trylogia “Kroniki Saltamontes” stała się inspiracją dla wielu nauczycieli – od czasu ukazania się pierwszej części (w 2013 roku) obecna jest na lekcjach języka polskiego w wielu szkołach polskich i polonijnych. Omawiana ze względu na uniwersalne i ponadczasowe idee, ceniona za zrozumiały dla młodego czytelnika współczesny język oraz za bezcenną bazę do tworzenia konspektów, scenariuszy do dramy, podstaw do dyskusji nad współczesnym światem i człowiekiem, możliwość tworzenia wartościowych konkursów ze znajomości tekstu, recytatorskich czy plastycznych oraz umiejętnie wplecione ważne dla każdego pokolenia złote myśli.
Wybrane fakty:
  • 4 listopada 2015 roku w Paryżu, w Szkole Polskiej im. Adama Mickiewicza odbyło się spotkanie autorskie Moniki Marin z uczniami i personelem szkoły doceniających trylogię “Kroniki Saltamontes” za jej wartości europejskie.
  • Od 2016 roku w Szkole Podstawowej w Tanowie odbywa się finał Międzyszkolnego Konkursu Czytelniczego na podstawie “Kronik Saltamontes”, który za pierwszym razem zgromadził finalistów z 5 szkół.
  • 10 czerwca 2016 roku w Szkole Podstawowej w Żninie padł rekord – “Kroniki Saltamontes – Ucieczka z mroku” była czytana jednocześnie przez 555 osób.
  • Od 2013 roku, czyli od premiery pierwszej części trylogii pt “Kroniki Saltamontes – Ucieczka z mroku” w szkołach w całej Polsce uczniowie wykonują swoje własne Maszyny do Produkowania Szczęścia podejmując dyskusję o tym czym jest szczęście oraz o życiowych ponadczasowych wartościach w kontekście jednego człowieka, całego społeczeństwa, planety.

,,Kroniki Saltamontes” Moniki Marin lekturą dla młodzieży XXI wieku

mgr Maria Gudro-Homicka
rzeczoznawca ds. opiniowania podręczników szkolnych MEN

W 2016 roku podczas konsultacji z MEN-em na temat nowej podstawy programowej padło wiele uwag dotyczących między innymi lektury obowiązkowej i uzupełniającej. Jako Stowarzyszenie Nauczycieli Polonistów wysyłaliśmy wnioski o uwzględnienie w podstawie literatury młodzieżowej ostatniego trzydziestolecia. W ostateczności w spisie lektury uzupełniającej zarówno w klasach IV – VI jak i VII- VIII pojawił się zapis: ,, (…) inne utwory literackie i teksty kultury wybrane przez nauczyciela, w tym wiersze poetów współczesnych i reportaż”.

3 tomy powieści przygodowej dla młodzieży Kroniki Saltamontes

Pierwszym celem w kształceniu ogólnym, zapisanym w nowej podstawie programowej jest: ,, wprowadzenie uczniów w świat wartości, w tym ofiarności, współpracy, solidarności, altruizmu, patriotyzmu i szacunku dla tradycji, wskazywanie wzorców postępowania i budowanie relacji społecznych, sprzyjających bezpiecznemu rozwojowi ucznia (rodzina, przyjaciele)” (Rozporządzenie z dnia 14 lutego 2017r. w sprawie podstawy programowej MENu). Zadaniem szkoły jest ,,wprowadzenie uczniów w świat literatury, ugruntowanie ich zainteresowań czytelniczych oraz wyposażenie w kompetencje czytelnicze potrzebne do krytycznego odbioru utworów literackich i innych tekstów kultury. Szkoła podejmuje działania mające na celu rozbudzenie u uczniów zamiłowania do czytania oraz działania sprzyjające zwiększeniu aktywności czytelniczej uczniów, kształtuje postawę dojrzałego i odpowiedzialnego czytelnika, przygotowanego do otwartego dialogu z dziełem literackim.” (Rozporządzenie z dnia 14 lutego 2017r. w sprawie podstawy programowej MENu).

W powyższe wymagania, określone przez najważniejsze rozporządzenie MENu w sprawie podstawy programowej, wpisuje się lektura ,,Kroniki Saltamontes”, trzytomowa powieść współczesnej pisarki, Moniki Marin. Pierwszy tom ,,Ucieczka z mroku” z 2013r., drugi tom ,,Tajemnicze Bractwo” z 2015r., trzeci tom ,,Nowe życie” z 2018r.

Akcja trylogii toczy się w latach 1945 – 2015, fabuła obejmuje również czasy przedwojenne. Powieść opowiada o losach dwóch chłopców z sierocińca, w niemieckim jeszcze Szczecinie, których powojenny los doprowadził do Toskanii we Włoszech.

Co stanowi o oryginalności trylogii?

Ilustracja z III tomu powieści przygodowej dla młodzieży Kroniki Saltamontes

Jest to powieść na wskroś współczesna, powstała w XXI wieku. Akcja toczy się w drugiej połowie XX wieku i 15 lat w XXI wieku. Opowiada o tragicznych czasach II wojny światowej, o niemieckim sierocińcu, o lęku, biedzie bohaterów, ruinach i zgliszczach, bezdomności, braku rodziny, korzeni, także o ich niezwykłych przygodach.

Jak mówi jeden z głównych bohaterów, Adam: ,, żyłem w mrocznej scenerii, co jednak nie przeszkadzało nam marzyć o dalekich podróżach i niezwykłych przygodach. (…) Zapomnieć o wszelkich smutkach pomagała nam niezwykła pasja. Uwielbialiśmy grzebać w śmieciach – och, ile tam można było znaleźć ciekawych rzeczy – i wyciągać z nich kawałki desek, gwoździ, sznurków, kartonu i drutu, aby z tego budować pojazdy naszych marzeń lub urządzenia służące do ,,nie wiadomo – czego”. (…) A gdy na zewnątrz szalała wojna, my niczym wytrawni aktorzy odgrywaliśmy role zwycięzców, szalonych konstruktorów dziwacznych samochodów, podróżników bez granic oraz uszczęśliwiaczy świata”.

W tak mrocznej scenerii bohaterowie powieści marzą o podróżach, o lepszym życiu, mówią poprawnym, etycznym językiem, są dla siebie mili, wyrozumiali, tolerancyjni, kochający. Jak to możliwe, że nie używają wulgaryzmów, nie palą papierosów, marzą o lepszej przyszłości? To zasługa twórczyni powieści, Moniki Marin, która nie uległa dwudziestopierwszowiecznej modzie wulgaryzacji języka, modzie na narkotyki, dopalacze, na szybkie wzbogacanie się, na hedonistyczną postawę bohaterów.

Autorka pokazuje młodym i dorosłym czytelnikom, że nawet w ekstremalnych warunkach można być człowiekiem uczciwym, wartościowym, przyjacielskim. Można marzyć u lepszym życiu, o pasjach, o bogactwie, nie krzywdząc innych.

Na oryginalność utworu wpływa też piękny, etyczny język narracji, dialogów, monologów, który pozwala bohaterom wyrażać uczucia, marzenia, budować własną tożsamość, rozwijać ich zainteresowania i w kulturalny sposób opisywać świat. A młodym i dorosłym czytelnikom uświadamia, że można nie używać wulgaryzmów, hejtów, aby wyrazić odmienne stanowisko w opiniowaniu, ocenianiu, w widzeniu świata.

Dzięki kulturalnemu językowi i rycerskiej postawie bohaterów, czytelnik poznaje, czym jest miłość w życiu dorosłego człowieka i kilkunastoletniego chłopca. Co znaczy tolerancja we współczesnym świecie, etyka i etykieta, przyjaźń, marzenia i bogactwo duszy.

W tle licznych i niezwykłych zdarzeń pojawiają się ,,czarne” charaktery, ale są traktowane marginalnie, nie mają wpływu na życie i rozwój emocjonalny i intelektualny głównych bohaterów, którzy spotykają na swej drodze życia ludzi szlachetnych, życzliwych, bezinteresownych. Ci niepozytywni, marginalni bohaterowie realni i fantastyczni pokazani są po to, aby młody czytelnik zrozumiał, że w jego życiu też pojawia się zło, ale on musi sam dokonać wyboru, co jest dla niego najważniejsze.

Jeden z bohaterów pierwszego tomu, policjant, powiedział do Adama, gdy ten nieświadomie ujawnił bandę złoczyńców:

,,Pamiętaj, chłopcze, nigdy nie lekceważ zła. Gdy kiedykolwiek cię dopadnie, schroń się pod parasolem dobrych ludzi”.

Twórcy materiałów dydaktycznych

Od 2018 roku do pracy nad tworzeniem obszernej bazy dydaktycznej na podstawie trylogii “Kroniki Saltamontes” przystąpiły dwie doświadczone polonistki: pani mgr Wiesława Penc – Chmiel oraz pani mgr Maria Gudro – Homicka, tworząc materiały pomocne do pracy na lekcjach języka polskiego, m.in. charakterystyki postaci, streszczenia długie i krótkie, scenariusze z zajęć dramy, testy ze znajomości lektury i wiele innych, które wspierają nauczycieli w ich procesie przekazywania uczniom i wychowankom wartościowych treści.

Wiesława Penc – Chmiel

Absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Śląskiego. Czynna zawodowo nauczycielka dyplomowana języka polskiego i bibliotekarz z wieloletnim stażem. Prowadziła różnorodne zajęcia z języka polskiego w szkołach podstawowych, gimnazjum i ponadpodstawowych, a także kursy przygotowawcze do egzaminów i doskonalące umiejętności pisania według własnego programu autorskiego w Świnoujściu. Ostatnio zajęcia w Szczecin International School i w Szkole Podstawowej nr 7 w Szczecinie. Oprócz zajęć dydaktycznych pełniła funkcje doradcy metodycznego oraz eksperta w komisjach egzaminacyjnych do spraw awansu zawodowego nauczycieli. Egzaminator OKE w Poznaniu.

Założycielka Oddziału Stowarzyszenia Nauczycieli Polonistów i inicjatorka powołania Letniej Szkoły SNaP w Świnoujściu funkcjonującej w latach 2002 – 2013. Publikacje w czasopismach i wydawnictwach metodycznych (Refleksje, Poradnik Nauczyciela, Polski w Praktyce, Język polski w szkole podstawowej. Opracowanie lektur, gramatyka, ortografia.).

Wiesława Penc – Chmiel
Z zamiłowania również licencjonowany pilot i przewodnik turystyczny miejski po Szczecinie oraz po województwie zachodniopomorskim.

Członek honorowy SNaP, odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

Maria Gudro-Homicka

Nauczycielka dyplomowana z 42-letnim stażem nauczycielskim ,,przy tablicy”. Inspektor oświaty, starszy wizytator, nauczyciel metodyk, konsultant metodyczny, egzaminator, rzeczoznawca ds. opiniowania podręczników szkolnych MEN, edukator dramy edukacyjnej. Od 1992 roku prowadzi kursy dramy w różnych miastach i miasteczkach w Polsce.
Wiesława Penc – Chmiel
Członek Zespołu Etyki Słowa RJP, wykładowca na studiach podyplomowych. Autorka kilkunastu publikacji metodycznych, w tym dramy, programów języka polskiego, artykułów, planów wynikowych. Współzałożycielka ogólnopolskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Polonistów w 1993 roku, wieloletnia przewodnicząca tegoż. Od 18 lat członek Towarzystwa Naukowego im. Adama Mickiewicza na UW w Warszawie, w tym przez 4 lata członek Zarządu. W latach 2009-2012 redaktor naczelna czasopisma ,,Polski w praktyce”, wydawane przez Wydawnictwo Raabe w Warszawie.
Autorka ok 60 publikacji – książek metodycznych, programów języka polskiego, artykułów metodycznych dla nauczycieli. Od 6 lat członek Komisji Rewizyjnej Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy ,,Przywrócić Dzieciństwo” im. Kazimierza Lisieckiego ,,Dziadka”. Angażuje się społecznie w udzielanie pomocy materialnej i edukacyjnej dzieciom z rodzin dotkniętych niedostatkiem i niedostosowanych społecznie. Za działalność społeczną, edukacyjną i kulturalną odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej i odznaką ,,Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

“Jako nauczycielka języka polskiego dbałam przede wszystkim o kształcenie myślenia uczniów, o kształcenie ich mówionego i pisanego języka, o jego kulturę i etykę. Najbardziej zależało mi, aby moi wszyscy uczniowie umieli czytać na poziomie wybierania informacji, interpretacji i krytycznej oceny tekstu. Starałam się aktywizować wszystkich uczniów na każdej lekcji. Było to niemożliwe, dopóki nie poznałam metody dramy. Drama aktywizuje wszystkich uczniów, uczy myślenia, słuchania, czytania, pisania, ale też empatii, odpowiedzialności, szacunku dla koleżanek /kolegów, dla ludzi, uczy postaw.

O tym piszę w moich publikacjach. Najnowsze z nich to: ,,Jak rozwijać aktywność twórczą dzieci i młodzieży: ,,Drama w nauczaniu ,wychowaniu i biblioterapii” z 2015 r. oraz scenariusze lekcji wychowawczych dla nauczycieli i wychowawców w starszych klasach szkoły podstawowej i w szkołach ponadpodstawowych z 2017 r.

Zakup większej ilości egzemplarzy

Przy zakupie większej ilości egzemplarzy możliwe jest uzyskanie dodatkowego rabatu (oferta dla szkół, bibliotek, świetlic, domów dziecka oraz innych placówek edukacyjno – wychowawczych).

Baza materiałów dydaktycznych

trylogii “Kroniki Saltamontes”

Dziś nauczyciel jest prawdziwym superbohaterem: jednocześnie uczy i wychowuje, musi być zarówno pedagogiem i psychologiem, a zadania wykonuje w ograniczonym czasie oraz mierzy się z wieloma przeciwnościami. Otaczający świat pędzi w oszałamiającym tempie, zmieniają się mody, style, metody pracy. Lecz jedno się nie zmienia: wychowanie ku wartościom, gdzie najcenniejsze są te uniwersalne mówiące o szacunku do ludzi, zwierząt, planety; o umiejętności podania dłoni człowiekowi o innych poglądach, o dobrodziejstwie pracy w grupie, o pielęgnowaniu swojego jestestwa i o umiejętności odnalezienia szczęścia i sensu życia.
Poznanie głównych bohaterów trylogii “Kroniki Saltamontes”, ich postawy wobec trudnego problemu, jakim jest wybór drogi życiowej, obserwacja ich życia od czasu gdy byli dziećmi do późnej starości, poszukiwanie przez nich domu, sensu istnienia oraz przyjaźń, doskonale wpasowuje się w ramy programowe klas piątych, szóstych i siódmych. W klasach starszych z powodzeniem można prowadzić dyskusje na temat postaw życiowych bohaterów oraz prowadzić lekcje z wykorzystaniem dramy.

Tom I
Ucieczka z mroku

Okładka I tomu książki przygodowej dla młodzieży Kroniki Saltamontes - Ucieczka z mroku

Tom II
Tajemnicze Bractwo

Okładka II tomu książki przygodowej dla młodzieży Kroniki Saltamontes - Tajemnicze Bractwo

Tom III
Nowe życie

Okładka III tomu książki przygodowej dla młodzieży Kroniki Saltamontes - Nowe życie

Charakterystyki postaci

Charakterystyki postaci trylogii “Kroniki Saltamontes” ułatwią zapamiętanie historii i drogi życiowej głównych bohaterów oraz pozwolą omawiać na lekcjach ich postawy i zadawać pytania: “A jak ty byś postąpił, gdybyś był na takim miejscu?”, “Co sądzisz o postępowaniu tego bohatera?”, “Czy postąpił słusznie?”, “Czy dziś człowiek powinien zachować się inaczej?” itp.

Scenariusze

Szczegółowe scenariusze z wykorzystaniem DRAMY ułatwią pracę na lekcjach otwierając przed uczniem nieograniczony świat wyobraźni oraz pozwolą połączyć pracę z lekturą z inspirującą zabawą, gdzie treści programu języka polskiego łączą się z historią, geografią, filozofią, z programem wychowawczo-profilaktycznym i wieloma innymi. Kształcenie literackie łączy się z ćwiczeniem umiejętności słuchania, czytania, mówienia, z kształceniem języka.

Artykuły

Trylogia pt.”Kroniki Saltamontes” to również inspirująca lektura dla rodziców, nauczycieli języka polskiego, wychowawców, pedagogów, psychologów, terapeutów w ich pracy z dziećmi i młodzieżą. Trylogia posiada wiele wątków pedagogicznych i psychologicznych, zadaje pytania, poszerza horyzonty i zmusza do myślenia. Jako dorośli zdobywajmy szacunek u młodych ludzi mądrością zgodnie z powiedzeniem: “Szacunek należy się tym, którzy na niego zasługują, a nie tym, którzy się go domagają.”.

Konspekty dla nauczyciela, rodzica i ucznia

Konspekty dla nauczyciela, rodzica i ucznia przyczynią się do szczegółowej analizy oraz sprawdzania znajomości lektury. Uczą zapamiętywania oraz umożliwiają skupienie się na najważniejszych wątkach i myślach przewodnich trylogii.
W przygotowaniu

Inne